Ảnh hưởng của thận trọng kế toán đến hiệu quả tài chính theo giá trị thị trường của các doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam

Tác giả "Nguyễn Thị Hồng Nguyễn Thị Xuân Hồng Phạm Đức Cường", Tạp chí/ nơi công bố Tạp chí Kinh tế - Luật & Ngân hàng, Thời gian công bố Số 278, Tháng 6/2025

Trong bối cảnh thị trường tài chính Việt Nam ngày càng phát triển và hội nhập, việc hiểu rõ vai trò của thận trọng kế toán trong việc nâng cao hiệu quả tài chính là rất cần thiết, giúp các nhà quản trị đưa ra các quyết sách phù hợp. Nghiên cứu này kiểm định ảnh hưởng của thận trọng kế toán đến hiệu quả tài chính theo giá trị thị trường của 620 doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2016- 2023, với hiệu quả tài chính được đo lường bằng chỉ tiêu Tobin’Q và giá trị thị trường của cổ phiếu, thận trọng kế toán được đo lường theo mô hình bất cân xứng thông tin của Basu (1997). Kết quả phân tích đã đưa ra bằng chứng thống kê về iệc thận trọng kế toán tác động tích cực đến hệ số Tobin’Q nhưng không ảnh hưởng đến giá cổ phiếu. Nghiên cứu cũng chỉ ra tỷ lệ sở hữu Nhà nước ảnh hưởng ngược chiều đến hiệu quả tài chính nhưng tuổi của doanh nghiệp, tỷ lệ sở hữu nước ngoài tác động tích cực đến hiệu quả tài chính. Ngoài ra, nghiên cứu cũng cho thấy giai đoạn sau Covid-19 các DN có mức độ thận trọng kế toán cao hơn giai đoạn trước Covid-19. Kết quả này hàm ý cơ quan quản lý Nhà nước cần hướng dẫn cụ thể hơn về nguyên tắc thận trọng và các ước tính kế toán nhằm giảm thiểu tính chủ quan và sự minh bạch. Doanh nghiệp cần áp dụng thận trọng kế toán ở mức độ hợp lý để không làm suy giảm giá trị tài sản dài hạn, còn nhà đầu tư nên thận trọng đánh giá chất lượng thông tin tài chính của doanh nghiệp trước khi ra quyết định.
In the context of Vietnam's increasingly developed and integrated financial market, understanding the role of accounting conservatism in enhancing financial performance is essential, helping managers make appropriate decisions. This study examines the impact of accounting conservatism on f inancial performance by market value of 620 listed enterprises on the HOSE and HNX stock exchanges in the period of 2016- 2023. Financial performance is measured by Tobin's Q and stock market value, while accounting conservatism is assessed using the asymmetric information model of Basu (1997). The analysis results provide statistical evidence that accounting conservatism has a positive effect on Tobin’s Q but does not influence stock prices. In addition, the study also indicates that state ownership has a negative effect on financial performance, while firm age and foreign ownership have a positive impact on financial performance. In addition, the study reveals that firms exhibited a higher level of accounting conservatism in the post-COVID-19 period compared to the pre-COVID-19 period. Based on the results of this study, the authors recommend that regulatory authorities should develop more specific and detailed guidelines on the accounting conservatism and accounting estimates, in order to reduce subjectivity and ensure the transparency of financial information. Enterprises should apply accounting conservatism at an appropriate level to avoid diminishing the long-term value of assets, while investors are advised to carefully assess the quality of financial information before making decisions.